---Advertisement---

The Ultimate Nellore Fish Curry: మట్టి కుండలో చేసిన అసలైన ఆంధ్ర రుచి

By Srihari S

June 7, 2026 2:36 PM

The Ultimate Nellore Fish Curry

---Advertisement---

తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఆహారం, అందులోనూ మాంసాహారం గురించి మాట్లాడితే మొదటగా గుర్తొచ్చేవి కారం, పులుపు, ఘాటు రుచులు. అలాంటి అద్భుతమైన దేశీయ రుచులన్నింటినీ ఒకే వంటకంలో, అది కూడా అత్యున్నత స్థాయిలో ఆస్వాదించాలంటే ‘నెల్లూరు చేపల పులుసు’ కు సాటి మరొకటి ఉండదని భోజన ప్రియులు బల్లగుద్ది మరీ చెబుతారు. వేడి వేడి అన్నంలో ఎర్రగా నిగనిగలాడుతున్న ఒక గరిటె చేపల పులుసు వేసుకుని, పక్కన మెత్తగా ఉడికిన, పులుపు-కారం దట్టంగా పీల్చుకున్న ఒక చేప ముక్కను పెట్టుకుని తింటే వచ్చే ఆ అనుభూతి… దేవుడా! దానిని కేవలం మాటల్లో చెప్పడం సాధ్యం కాదు. అది కేవలం ఒక కూర కాదు, మన నెల్లూరు ప్రాంత ప్రజల జీవన విధానానికి, సంప్రదాయానికి, ఎనలేని ఆతిథ్యానికి ఒక నిలువెత్తు ప్రతీక.

ఈ ఆర్టికల్‌లో అసలు నెల్లూరు చేపల పులుసు ఎందుకు అంత ఫేమస్, దాన్ని పక్కా కొలతలతో ఎలా చేస్తారు, దాని వెనుక ఉన్న ఆ రహస్యాలేంటో పూర్తిగా తెలుసుకుందాం.

నెల్లూరు జిల్లా – మత్స్య సంపదకు పెట్టింది పేరు:Fish Curry :

మన నెల్లూరు భౌగోళికంగానే చేపల వంటకాలకు ఒక స్వర్గధామంలాంటిది. ఒకవైపు జీవనది అయిన పెన్నా నది, మరోవైపు బంగాళాఖాతం సముద్ర తీరం, ఇంకోవైపు పులికాట్ సరస్సు, విస్తారమైన చెరువులు… ఇలా ఎటు చూసినా నీటి వనరులు మెండుగా ఉండటం వల్ల ఇక్కడ తాజా చేపలు నిత్యం అందుబాటులో ఉంటాయి. సముద్రపు చేపలైనా, చెరువు చేపలైనా ఇక్కడి ప్రజలకు దైనందిన జీవితంలో ఒక భాగం.

అందుకే మన భోజనంలో చేపలు అత్యంత ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తాయి. ముఖ్యంగా ఆదివారం వచ్చిందంటే చాలు… నవాబుపేట, స్టోన్‌హౌస్‌పేట లాంటి మార్కెట్లు కిటకిటలాడుతుంటాయి. ఉదయాన్నే మార్కెట్‌కి వెళ్లి, మంచి తాజా కొరమేను లేదా బొచ్చ చేపలు తీసుకువచ్చి… మధ్యాహ్నానికి ఇల్లంతా ఘుమఘుమలాడేలా చేపల పులుసు చేయడం దశాబ్దాలుగా వస్తున్న ఆచారం.

నెల్లూరు Fish Curry కి ఎందుకంత క్రేజ్? ప్రత్యేకత ఏంటి?

చేపల పులుసు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కోస్తా జిల్లాలన్నింటిలో చేస్తారు. గోదావరి జిల్లాల్లో పులస పులుసు ఎంత ఫేమసో, నెల్లూరు చేపల పులుసుకు అంతకంటే ఎక్కువే క్రేజ్ ఉంది. కానీ ఈ పులుసుకు ఉండే ప్రత్యేకమైన, ఘాటైన రుచి మాత్రం మరెక్కడా కనిపించదు. దీనికి ప్రధాన కారణాలు ఇవే:

  • పులుపు, కారం నిష్పత్తి: చాలా ప్రాంతాల్లో చేపల కూరను తేలికపాటి మసాలాలతో, కొద్దిగా తీపి తగిలేలా చేస్తారు. కానీ నెల్లూరు స్టైల్‌లో అలా ఉండదు. పాత చింతపండు పులుపు, ఎర్రటి కారం రెండూ పోటీపడేలా సమానంగా వేస్తారు. అందుకే ఈ పులుసు నాలుకపై పడిన వెంటనే చురుక్కుమనే ఒక అద్భుతమైన రుచిని ఇస్తుంది.
  • మట్టి చట్టి (మట్టి పాత్ర): ఇది అసలైన సీక్రెట్. చేపల పులుసును ఎల్యూమినియం లేదా స్టీల్ గిన్నెల్లో వండితే ఆ రుచి రాదు. మట్టి పాత్రలో వండినప్పుడు, మట్టికున్న సహజ గుణం వల్ల పులుసులోని వేడి సమానంగా విస్తరించి, చేప ముక్కలు మసాలాలను, పులుపును నెమ్మదిగా, పూర్తిగా పీల్చుకుంటాయి.
  • మామిడికాయ ముక్కలు: పులుసు ఉడికే చివరి దశలో పచ్చి మామిడికాయ ముక్కలు వేయడం మరో అద్భుతమైన టెక్నిక్. చింతపండు పులుపుకు మామిడికాయ పులుపు తోడైతే, ఆ కూర రుచి అమృతాన్ని తలపిస్తుంది.

నెల్లూరు పులుసుకు సరిపోయే బెస్ట్ చేపలు :

పులుసు ఏ చేపతోనైనా చేయొచ్చు, కానీ కొన్ని ప్రత్యేకమైన చేపలతో చేసినప్పుడు ఆ రుచి నెక్స్ట్ లెవెల్‌లో ఉంటుంది.

  • కొరమేను (Murrel): నెల్లూరు చేపల పులుసు అనగానే ఫస్ట్ గుర్తొచ్చే పేరు కొరమేను. ముళ్లు తక్కువగా ఉండి, కండ ఎక్కువగా ఉండే ఈ చేప పులుసుకు పర్ఫెక్ట్ గా సెట్ అవుతుంది.
  • బొచ్చె, కట్ల (Rohu & Catla): పెద్ద సైజులో ఉండే ఈ చెరువు చేపల తలకాయలు పులుసులో వేస్తే ఆ పులుసుకే ఒక నిండుదనం వస్తుంది.
  • బొమ్మిడాయలు: ఇవి చిన్నగా ఉన్నా, వీటితో చేసే పులుసు రుచి తెలిసిన వాళ్ళు దాన్ని ఎప్పటికీ వదిలిపెట్టరు.
  • సముద్రపు చేపలు: వంజరం, శీలావతి లాంటి సముద్రపు చేపలతో కూడా ఈ స్టైల్ పులుసు చాలా అద్భుతంగా ఉంటుంది.

Pro Tip: చేప ఎంత తాజాగా ఉంటే పులుసు అంత రుచిగా ఉంటుంది. ఐస్ లో పెట్టిన చేపల కంటే, బతికున్న చేపలను కట్ చేయించి వండితే వచ్చే టేస్ట్ వేరు.

Fish Curry కి కావలసిన పదార్థాలు (నెల్లూరు పక్కా కొలతలు)

ఒక కిలో చేపలతో పర్ఫెక్ట్ నెల్లూరు చేపల పులుసు చేయడానికి ఈ కింది పదార్థాలు సిద్ధం చేసుకోండి:

ప్రధాన పదార్థాలు:

  • చేప ముక్కలు: 1 కిలో (శుభ్రంగా కడిగినవి)
  • పాత చింతపండు: పెద్ద నిమ్మకాయ సైజు కంటే కొంచెం ఎక్కువ (నల్లటి చింతపండు వాడితే పులుసు కలర్, రుచి బాగుంటుంది)
  • పచ్చి మామిడికాయ: 1 (చిన్న సైజు – ముక్కలుగా కోసుకోవాలి)
  • ఉల్లిపాయలు: 4 (సన్నగా తరగాలి లేదా కచ్చాపచ్చాగా దంచుకోవాలి)
  • టమాటాలు: 3 (బాగా పండినవి)
  • పచ్చిమిర్చి: 6-8 (నిలువుగా చీల్చినవి)

మసాలా & పొడులు:

  • కారం: 3 నుంచి 4 టేబుల్ స్పూన్లు (కారం ఎక్కువ తినేవాళ్ళు ఇంకొంచెం వేసుకోవచ్చు)
  • ధనియాల పొడి: 2 టేబుల్ స్పూన్లు
  • పసుపు: 1 టీస్పూన్
  • రాళ్ల ఉప్పు (కల్లుప్పు): రుచికి తగినంత
  • వెల్లుల్లి రెబ్బలు: 10-12 (పొట్టు తీయకుండా కచ్చాపచ్చాగా దంచినవి)

తాలింపు (పోపు) కోసం:

  • నూనె: 5-6 టేబుల్ స్పూన్లు (పల్లి నూనె లేదా నువ్వుల నూనె బెస్ట్)
  • ఆవాలు, జీలకర్ర: చెరో అర టీస్పూన్
  • మెంతులు: పావు టీస్పూన్
  • కరివేపాకు: 3-4 రెమ్మలు (తాజావి)
  • కొత్తిమీర: గుప్పెడు (అలంకరణకు)

Nellore Fish Curry తయారీ విధానం – స్టెప్ బై స్టెప్ ప్రాసెస్:

నెల్లూరు చేపల పులుసు వండటం ఒక కళ. ఓపికగా, సరైన క్రమంలో వండితేనే ఆ మ్యాజిక్ రిపీట్ అవుతుంది.

  1. చేపలను శుభ్రం చేయడం: ముందుగా తెచ్చిన చేప ముక్కలను కొద్దిగా రాళ్ల ఉప్పు, నిమ్మరసం లేదా మజ్జిగ వేసి రెండు మూడు సార్లు బాగా కడగాలి. దీనివల్ల నీచు వాసన పూర్తిగా పోతుంది. ఆ తర్వాత ముక్కలకు కొద్దిగా పసుపు, ఉప్పు పట్టించి పక్కన పెట్టుకోవాలి.
  2. చింతపండు పులుసు: చింతపండును వేడి నీళ్లలో అరగంట పాటు నానబెట్టి, పిసికి చిక్కటి పులుసును తీసి పక్కన పెట్టుకోవాలి. మరీ నీళ్లలా కాకుండా కొంచెం చిక్కగా ఉండేలా చూసుకోవాలి.
  3. తాలింపు వేయడం: పొయ్యి మీద మట్టి చట్టి పెట్టి, వేడయ్యాక నూనె పోయాలి. నూనె కాగాక ముందుగా మెంతులు వేయాలి. ఆ వెంటనే ఆవాలు, జీలకర్ర వేసి చిటపటలాడనివ్వాలి. ఆ తర్వాత దంచి పెట్టుకున్న వెల్లుల్లి రెబ్బలు, కరివేపాకు, పచ్చిమిర్చి వేసి వేయించాలి.
  4. ఉల్లి, టమాటా మగ్గించడం: తాలింపు వేగిన తర్వాత, సన్నగా తరిగిన ఉల్లిపాయలు వేసి అవి బంగారు రంగు వచ్చే వరకు వేయించాలి. ఆ తర్వాత టమాటా ముక్కలు వేసి, అవి గుజ్జులాగా అయ్యే వరకు మూతపెట్టి మగ్గనివ్వాలి.
  5. మసాలా కలపడం: టమాటాలు మెత్తగా ఉడికి నూనె పైకి తేలుతున్న సమయంలో… కారం, పసుపు, ధనియాల పొడి, తగినంత రాళ్ల ఉప్పు వేసి బాగా కలపాలి. మసాలా మాడకుండా ఒక నిమిషం పాటు వేయించాలి.
  6. పులుసు ఉడికించడం: ఇప్పుడు తీసి పెట్టుకున్న చింతపండు రసాన్ని కుండలో పోయాలి. అవసరమైతే ఇంకొన్ని నీళ్లు కలుపుకోవచ్చు. మంటను పెంచి, ఈ పులుసును కనీసం 10 నుంచి 15 నిమిషాల పాటు బాగా తెర్లనివ్వాలి.
  7. చేప ముక్కలు వేయడం: పులుసు బాగా తెర్లుతున్నప్పుడు, మంట తగ్గించి నెమ్మదిగా ఒక్కో చేప ముక్కను పులుసులో జారవిడవాలి. చేప ముక్కలు వేసిన తర్వాత గరిటె పెట్టకూడదు. కుండకు రెండు వైపులా గుడ్డతో పట్టుకుని గుండ్రంగా కుదపాలి. ఇప్పుడే మామిడికాయ ముక్కలు కూడా వేసి, మూత పెట్టి సన్న మంట మీద (Sim) 15-20 నిమిషాలు ఉడికించాలి.
  8. ముగింపు: ముక్క బాగా ఉడికి, నూనె పైకి తేలిన తర్వాత, సన్నగా తరిగిన కొత్తిమీరను పైన చల్లుకుని స్టవ్ ఆఫ్ చేయాలి. కుండకున్న వేడికి స్టవ్ ఆఫ్ చేసినా కూడా కూర మరో ఐదు నిమిషాల పాటు ఉడుకుతూనే ఉంటుంది.

మరుసటి రోజు… అబ్బా, ఆ మజాయే వేరు!

నెల్లూరు చేపల పులుసును వండిన రోజు తింటే “అద్భుతం” అనిపిస్తుంది… కానీ దాన్ని రాత్రంతా అలానే ఉంచి, మరుసటి రోజు ఉదయం చల్ది అన్నంలో (సద్దన్నం) తింటే “అమృతం” అనిపిస్తుంది!

వేడి మీద ఉన్నప్పుడు పులుసు, చేప ముక్కలు విడివిడిగా ఉన్నట్లు అనిపించినా… రాత్రంతా చల్లారుతున్న కొద్దీ చేప ముక్కలు ఆ పులుపును, కారాన్ని తమ కణకణంలోకి పూర్తిగా పీల్చుకుంటాయి. ఉదయానికి ఆ పులుసు బాగా చిక్కబడి, చేప ముక్క మరింత గట్టిపడి, రుచి పదింతలు పెరుగుతుంది. ఆ అనుభూతిని ప్రపంచంలో ఏ ఫైవ్ స్టార్ హోటల్ భోజనమూ ఇవ్వలేదు.

ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు

రుచి మాత్రమే కాదు, చేపల పులుసు వల్ల ఎన్నో ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు కూడా ఉన్నాయి:

  • ప్రోటీన్ గని: కండరాల పెరుగుదలకు అవసరమైన అత్యధిక నాణ్యత కలిగిన ప్రోటీన్ ఇందులో ఉంటుంది.
  • ఒమేగా-3 ఫ్యాటీ యాసిడ్స్: గుండె ఆరోగ్యానికి సంజీవని లాంటివి. ఇవి గుండెపోటు ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తాయి.
  • మెదడు చురుకుదనం: పిల్లల్లో జ్ఞాపకశక్తి, మెదడు చురుకుదనం పెరగడానికి చేపలు ఎంతో ఉపయోగపడతాయి.
  • విటమిన్లు: కంటిచూపును మెరుగుపరిచే విటమిన్-ఎ తో పాటు క్యాల్షియం, విటమిన్-డి పుష్కలంగా ఉంటాయి.

Read This One also : Ice Cream Behind The Happiness – Ee Sweet Dessert Enduku Antha Special?

నెల్లూరు చేపల పులుసు – తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)

1. నెల్లూరు చేపల పులుసుకు ఏ చేపలు వాడితే బాగుంటుంది? నెల్లూరు చేపల పులుసుకు కొరమేను (Murrel) చేప అత్యుత్తమమైనది. ముళ్లు తక్కువగా ఉండి కండ ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల ఈ పులుసుకు ఇది బాగా సెట్ అవుతుంది. దీనితో పాటు బొచ్చ (Rohu), కట్ల (Catla), బొమ్మిడాయలు మరియు సముద్రపు చేపలైన వంజరం కూడా చాలా బాగుంటాయి.

2. చేపల పులుసును మట్టి కుండలోనే ఎందుకు వండాలి? మట్టి కుండలో ఉష్ణోగ్రత చాలా సమానంగా వ్యాపిస్తుంది. అలాగే, మట్టికున్న సహజ గుణం వల్ల పులుసులోని పులుపు, కారం సమతుల్యంగా ఉడికి, ముక్కలకు బాగా పడతాయి. అందుకే స్టీల్ లేదా ఎల్యూమినియం పాత్రల కంటే మట్టి కుండలో వండిన పులుసుకు అద్భుతమైన రుచి వస్తుంది.

3. చేపల పులుసు మరుసటి రోజు ఎందుకు మరింత రుచిగా ఉంటుంది? వండిన వెంటనే తినడం కంటే, రాత్రంతా పులుసులో నానడం వల్ల, చేప ముక్కలు పులుపును, కారాన్ని మరియు మసాలాలను పూర్తిగా తమ కణకణంలోకి పీల్చుకుంటాయి. పులుసు కూడా బాగా చిక్కబడుతుంది. అందుకే మరుసటి రోజు ఉదయం చల్ది అన్నంలో (సద్దన్నం) ఈ పులుసు వేసుకుని తింటే రుచి అమోఘంగా ఉంటుంది.

4. పులుసులో మామిడికాయ వేయడం తప్పనిసరా? తప్పనిసరి కాదు, కానీ పచ్చి మామిడికాయ ముక్కలు వేయడం నెల్లూరు వంటల ప్రత్యేకత. పాత చింతపండు పులుపుకు, మామిడికాయ ఒగరుతో కూడిన పులుపు తోడైతే కూర రుచి వేరే లెవెల్‌కు వెళ్తుంది. మామిడికాయ దొరకని సీజన్‌లో కేవలం చింతపండుతో కూడా అద్భుతంగా చేసుకోవచ్చు.

5. చేపల పులుసు వండేటప్పుడు గరిటెతో ఎందుకు తిప్పకూడదు? చేప ముక్కలు చాలా సున్నితంగా ఉంటాయి. పులుసులో ముక్కలు వేసిన తర్వాత గరిటె పెట్టి తిప్పితే అవి త్వరగా విరిగిపోయి కూరంతా ముక్కలయిపోతుంది. అందుకే కుండకు రెండు వైపులా పట్టుకుని గుండ్రంగా కుదపాలి (తిప్పాలి).

6. నెల్లూరు చేపల పులుసును ఎన్ని రోజులు నిల్వ ఉంచుకోవచ్చు? ఫ్రిజ్‌లో పెట్టకపోయినా, మట్టి కుండలో వండిన పక్కా నెల్లూరు చేపల పులుసు బయట ఉంచితే కనీసం రెండు రోజుల పాటు ఎలాంటి ఇబ్బందీ లేకుండా నిల్వ ఉంటుంది. ఫ్రిజ్‌లో పెడితే 3-4 రోజుల పాటు పాడవకుండా ఫ్రెష్‌గా ఉంటుంది.

ముగింపు :

నెల్లూరు చేపల పులుసు అనేది కేవలం కడుపు నింపుకోవడానికి తినే ఒక ఆహార పదార్థం కాదు. అది ఒక గొప్ప అనుభూతి. కుటుంబం మొత్తం ఒక చోట చేరి, సంతోషంగా పంచుకుంటూ తినే ఒక ఆత్మీయ భోజనానికి ప్రతిరూపం. ముక్కుపుటాలు అదిరిపోయే ఆ ఘాటైన కారం, నాలుకను లాగేసే చింతపండు పులుపు, మట్టి కుండలోంచి వచ్చే ఆ మట్టి వాసన, నోట్లో వేసుకుంటే ఇట్టే కరిగిపోయే చేప ముక్క… ఇవన్నీ కలిసి సృష్టించే ఒక ఇంద్రజాలం ఈ కూర.

మీరు ఇంట్లో వండుకునే అవకాశం దొరికితే… ఈ పక్కా పద్ధతిలో ఒక్కసారి ట్రై చేయండి. వేడి వేడి అన్నం, పక్కన సగం ఊరిన చేప ముక్క, దాని మీద పడ్డ ఎర్రటి పులుసు… ఇలా ఒక్క ముద్ద తిన్నారంటే, ఎందుకు దీనికి అంత పేరు వచ్చిందో మీకే అర్థమవుతుంది!

Trend Vartha Round Logo

Srihari S


Founder & Editor – Trend Vartha

Leave a Comment